انسان در مسیر زندگی خود با انواع مسائل و مراحلی مواجه می شود که ناگزیر از تصمیم گیری است تصمیم گیری نقش گسترده ای در زندگی آدمی دارد. از تصمیم گیری های جزیی در امور کوچک گرفته ، تا تصمیم گیری های بسیار بزرگ و پراهمیت . برخی از تصمیم گیری ها چنان  به راحتی صورت می گیرند که شاید ما چندان توجهی به آنها نمی کنیم ، اما در مقابل مسائلی نیز که در زندگی وجود دارند که اقدام به تصمیم گیری در مورد آنها شاید  زمان طولانی وقت لازم داشته باشد. در هر حال اهمیت این تصمیم گیریها به لحاظ اهمیتی که اکثر آنها در سرنوشت فرد دارند، بسیار زیاد است و چه بسا تعلل در شناخت راههای تصمیم گیری بهتر ، عواقب جبرای نا پذیری را برای فرد به بار می آورد.

گر دسـت دهد خاک کـف پای نـگارم
بر  لوح  بـصر  خـط   غـباری  بـنـگارم

بر بوی کنار تو شدم غرق و امید اسـت
از موج سرشکم که  رساند  بـه  کـنارم

پروانـه  او   گر   رسدم   در   طـلـب   جان
چون شمع همان دم به دمی جان بسپارم

امروز مکـش  سر  ز  وفای  مـن  و  اندیش
زان شب که من از غم به دعا دست برآرم

زلـفین سیاه تو بـه دلداری عـشاق
دادند     قراری   و    بـبردند   قرارم

ای باد از آن باده نسیمی بـه مـن آور
کان بوی شفابخـش بود دفـع خـمارم

گر قلـب دلـم  را ننهد  دوسـت  عیاری
مـن نـقد روان در دمش از دیده شمارم

دامن مفشان از من خاکی که پس از من
زین   در   نـتواند  کـه   برد   باد   غـبارم

حافـظ لب لعلش چو مرا جان عزیز است
عمری بود آن لحظه که جان را به لب آرم

عقاب مثل مرغ زندگي مي‌كرد و مثل مرغ مرد. زيرا فكر مي‌كرد مرغ است.

 1-     تا حد امکان مفاد تصمیم گیری خود را تعریف کنید:

·        آیا تصمیم خودتان است؟

·        چرا برای شما مهم است؟      

·        چه کسی در این تصمیم گیری ذینفع است؟

2-     هر راهکاری که به ذهن می رسد را بنویسید

3-     فکر کنید که از کجا می توانید اطلاعات  مفید بیشتری کسب کنید:

·        دوستان ، همکاران، خانواده، سازمان های حرفه ای،خدمات آن لاین، روزنامه ها ، مجلات و...

4-     انتخاب های خود را بررسی کنید

·        از منابع اطلاعاتی مشابه برای کسب ایده های خاص استفاده کنید

·        برای هر انتخاب یک معیار مشخص کنید

·        هرچه اطلاعات بیشتری بدست آورید ذهنتان برای تصمیم گیری فعال تر می شود.

5-     آنهایی را که با معیار های شما سازگاری ندارند را حذف کنید.ببنید کدام یک برای شما کارایی بیشتری دارد

6-     نتایج را به تصویر بکشید

·        بدین صورت نقایص شما مشخص می گردد.

7-     یک بررسی واقعی انجام دهید

·        کدام یک به واقعیت نزدیک تر است؟

·        بقیه را حذف کنید.

8-     کدام گزینه با شما سازگاری دارد؟

·        اگر نسبت به تصمیمی که گرفته اید خشنود هستید اما احساس می کنید با اهدافتان سازگاری ندارد تصمیم صحیحی نگرفته اید.

9-     شروع کنید

·        آن تصمیم را عملی سازید.

10- اجرا کنید

منبع:خلاصه شده از مقالات سایت آفتاب

سوالاتی که می تواند در هدف گذاری به ما کمک کند:

آن چیست که مرا واقعاً خوشحال می کند؟

اگر هیچ نیاز مالی نداشتم  وقتم را چطور می گذراندم؟

کجا زندگی می کردم؟

چه کاره می شدم؟

هدف بدون انگیزه بی معنی است!

منفعت هدف گذاری:

1- تمرکز

2- انگیزه

3- موفقیت

4- اعتماد به نفس

5- رشد

 ویژگی های هدف گذاری:

1- دقت و صراحت (باید جزئیات هدف واضح و روشن باشد)

2- قابلیت اندازه گیری (نیاز به اعدادی داریم که با هم مقایسه کنیم)

3- قابلیت دسترسی

4- واقعی بودن

5- محدوده زمانی

 منبع:

خلاصه شده از مقالات روزنامه شرق

1-     مشخص کنید دقیقاً چه می خواهید.

2-     هدف های خود را روی کاغذ بیاورید.

3-     برای هدف های خود مهلت تعیین کنید.

4-     از تمام کارهایی که فکر می کنید باید برای رسیدن به هدفتان انجام بدهید فهرست تهیه نمایید.

5-     فهرست را به یک برنامه تبدیل کنید. البته به ترتیب اولویت

6-     فوراً کاری را بر اساس برنامه شروع کنید.

7-     تصمیم بگیرید که هر روز برای آنکه قدمی به سوی هدف اصلی بردارید کاری انجام دهید.

چند قورباغه از جنگلي عبور مي‌كردند كه ناگهان دو تا از آنها به داخل گودال عميقي افتادند. بقيه قورباغه‌ها در كنار گودال جمع شدند و وقتي ديدند كه گودال چقدر عميق است، به دو قورباغه ديگر گفتند كه ديگر چاره اي نيست، شما به زودي خواهيد مرد. دو قورباغه اين حرفها را نشنيده گرفتند و با تمام توانشان كوشيدند كه از گودال بيرون بپرند. اما قورباغه‌هاي ديگر، مدام مي‌گفتند كه دست از تلاش بردارند، چون نمي‌توانند از گودال خارج شوند و خيلي زود خواهند مرد. بالاخره يكي از دو قورباغه تسليم گفته‌هاي ديگر قورباغه‌ها شد و دست از تلاش برداشت. سر انجام به داخل گودال پرت شد و مرد. اما قورباغه ديگر با تمام توان براي بيرون آمدن از گودال تلاش مي‌كرد. هر چه بقيه قورباغه‌ها فرياد مي‌زدند كه تلاش بيشتر فايده اي ندارد، او مصمم تر مي‌شد. تا اين كه بالاخره از گودال خارج شد. وقتي بيرون آمد بقيه قورباغه‌ها از او پرسيدند: مگر تو حرف‌هاي ما را نمي‌شنيدي؟ معلوم شد كه قورباغه ناشنواست. در واقع او در تمام مدت فكر مي‌كرده كه ديگران او را تشويق مي‌كنند.

• مهارتهای حل مسئله

-         تشخیص مشکلات علل و ارزیابی دقیق

-         درخواست کمک

-         مصالحه (برای  حل تعارض)

-         آشنایی با مراکزی برای حل مشکلات

-         تشخیص راه حل های مشترک برای جامعه

• مهارت های تفکر خلاق

-         تفکر مثبت

-         یادگیری فعال(جستجوی اطلاعات جدید)

-         ابزار خود

-         تشخیص حق انتخاب های دیگر(برای تصمیم گیری)

-         تشخیص راه حل های جدید برای مشکلات

• مهارت های مقابله با هیجانات

-         شناخت  هیجان های خود و دیگران

-         ارتباط هیجان ها با احساسات ، تفکر و رفتار

-         مقابله بار ناکامی ، خشم ، بی حوصلگی ، ترس و اضطراب

-         مقابله با هیجان های شدید دیگران

• مهارت های تصمیم گیری

-         تصمیم گیری فعالانه بر مبنای آگاهی از حقایق کارهایی که می توان انجام داد که انتخاب را تحت تاثیر قرار دهد.

-         تصمیم گیری بر مبنای ارزیابی دقیق موقعیت ها

-         تعیین اهداف واقع بینانه

-         برنامه ریزی و پذیرش مسئولیت  اعمال خود

-         آمادگی برای تغییردادن تصمیم ها برای انطباق با موقعیت های جدید

• مهارتهای تفکر انتقادی

-         ادارک تاثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ارزشها ، نگرش ها و رفتار

-         واقف شدن به این مساله که دیگران همیشه درست نمی گویند

-         آگاهی از نقش یک شهروند مسئول

• مهارتهای مقابله با استرس

-         مقابله با موقعیت هایی که قابل تغییر نیستند

-         استراتژی های مقابله ای برای موقعیت های دشوار( فقدان، طرد ، انتقاد)

-         مقابله با مشکلات بدون توسل به سوء مصرف مواد

-         آرام ماندن در شرایط فشار

-         تنظیم وقت

شیوه تصمیم گیری ارزشی :
شیوه تصمیم گیری ارزشی بر اساس مدل های ریاضی انجام می شود و از سنجش مقیاس گزینه ها بر اساس وزن دهی گزینه ها برای انتخاب بهینه استفاه می شود.

شیوه تصمیم گیری شهودی:
در شیوه تصمیم گیری شهودی فرد بیش از آنکه به الگوی علمی و از پیش مشخص اتکا کند بر احساس و درک و برداشت خود از محیط اطراف و همچنین تجربه های قبلی استناد کرده و به اتخاذ تصمیم می پردازد.
اینکه کدامیک از شیوه های ذکر شده بهتر است و نتایج قابل قبول تری دارد نکته ای است که تا به حال اظهار نظر واضح و روشنی در مورد آن یا تحقیق و پژوهش معتبری ارائه نشده است، به گونه ای که حتی برخی از کارشناسان انتخاب هر یک از الگو های زیر را اقتضایی دانسته و بسته به شرایط گوناگون و یا حتی تواما توصیه می کنند. به نظر می رسد شیوه تصمیم گیری غالب در هر جامعه به شدت تحت تاثیر رفتار ها عادتها و حتی انتظارات موجود در آن جامعه می باشد. بدین ترتیب که در جوامعی که جنبه عقلانی امور و دید انتزاعی نسبت به مسائل در سطح بالایی قرار دارد افراد سعی در اتخاذ تصمیم با استفاده از الگوهای عقلانی و گزینه ای  می کنند. از سوی دیگر در جوامعی که امور بیشتر بر مبنای احساس و درک شهودی استوار است تصمیمات بیشتر بر مدار احساسات و تجربه و حتی گاها برخاسته از موارد مشابه و تجربیات قبلی، گرفته می شود.

هنری فورد سه مدیر منطقه ای را به شام دعوت کرد، یکی از آن ها را خیلی زود به عنوان مدیر ملی و اصلی انتخاب کرد.

بعداً وقتی آن مرد از فورد سوال کرد که چرا او را انتخاب کرده است ، فورد جواب داد:شما همگی در امر فروش موفق هستید ، ولی تو تنها کسی بودی که پیش از آن که روی غذا نمک بپاشی ، غذا را چشیدی .من مدیری را دوست دارم که پیش از تصمیم گیریش اطلاعات لازم را گرد آوری کند.

 پير مرد گفت : تامل در احوال آدميان راه نجات خلايق است . اينگونه كن
سالك در باغ قدمي بزد و كنار چشمه برفت . پرنده ها را نيك نگريست و دختر او را ميزبان بود . طعامي لذيذ بدو داد و گاه با او هم كلام شد . دختر از احوال مردم و دين خدا نيك آگاه بود و سالك از او غرق در حيرت شد . روز دگر سالك نماز گزارد و در باغ قدم زد پيرمرد او را بديد و گفت : لابد به انديشه اي كه رهسپار رسالت خود بشوي
سالك چندي به فكر فرو رفت و گفت : عقل فرمان رفتن مي دهد اما دل اطاعت نكند
پير مرد گفت : به فرمان دل روزي دگر بمان تا كار عقل نيز سرانجام گيرد
سالك روزي دگر بماند
پير مرد گفت : لابد امروز خواهي رفت , افسوس كه ما را تنها خواهي گذاشت
سالك گفت : ندانم خواهم رفت يا نه , اما عقل به سرانجام رسيده است . اي پيرمرد من دلباخته دخترت هستم و خواستگارش
پير مرد گفت : با اينكه اين هم فرمان دل است اما بخر دانه پاسخ گويم
سالك گفت : بر شنيدن بي تابم
پير مرد گفت : دخترم را تزويج خواهم كرد به شرطي
سالك گفت : هر چه باشد گر دن نهم
پير مرد گفت : به ده بروي و آن خلايق كج كردار را به راه راست گرداني تا خدا از تو و ما خشنود گردد
سالك گفت : اين كار بسي دشوار باشد
پير مرد گفت : آن گاه كه تو را ديدم اين كار سهل مي نمود
سالك گفت : آن زمان من رسالت خود را انجام مي دادم اگر خلايق به راه راست مي شدند , و اگر نشدند من كار خويشتن را به تمام كرده بودم
پير مرد گفت : پس تو را رسالتي نبود و در پي كار خود بوده اي
سالك گفت : آري
پير مرد گفت : اينك كه با دل سخن گويي كج كرداري را هدايت كن و باز گرد آنگاه دخترم از آن تو
سالك گفت : آن يك نفر را من بر گزينم يا تو ؟
پير مرد گفت : پير مردي است ربا خوار كه در گذر دكان محقري دارد و در ميان مردم كج كردار ,او شهره است
سالك گفت : پيرمردي كه عمري بدين صفت بوده و به گناه خود اصرار دارد چگونه با دم سرد من راست گردد ؟
پير مرد گفت : تو براي هدايت خلقي مي رفتي
سالك گفت : آن زمان رسم عاشقي نبود
پير مرد گفت : نيك گفتي . اينك كه شرط عاشقي است برو به آن ديار و در احوال مردم نيك نظر كن , مي خواهم بدانم جه ديده و چه شنيده اي ؟
سالك گفت : همان كنم مه تو گويي
سالك رفت , به آن ديار كه رسيد از مردي سراغ پير مرد را گرفت
مرد گفت : اين سوال را از كسي ديگر مپرس
سالك گفت : چرا ؟
مرد گفت : ديري است كه توبه كرده و از خلايق حلاليت طلبيده و همه ثروت خود را به فقرا داده و با دخترش در باغي روزگار مي گذراند
سالك گفت : شنيده ام كه مردم اين ديار كج كردارند
مرد گفت : تازه به اين ديار آمده ام , آنچه تو گريي ندانم . خود در احوال مردم نظاره كن
سالك در احوال مردم بسيار نظاره كرد . هر آنكس كه ديد خوب ديد و هر آنچه ديد زيبا . برگشت دست پير مرد را بوسيد
پير مرد گفت : چه ديدي ؟
سالك گفت : خلايق سر به كار خود دارند و با خداي خود در عبادت
پير مرد گفت : وقتي با دلي پر عشق در مردم بنگري آنان را آنگونه ببيني كه هستند نه آنگونه كه خود خواهي

آنان   كه   طلبكار    خداييد    خداييد
بيرون ز شما نيست شماييد  شماييد

 
چيزي كه نكرديد گم از بهر چه  جوييد
واندر  طلب  گم   نشده   بهر   چراييد